Betaal jij jouw zzp'ers €38 of minder per uur? Wat dat zegt over schijnzelfstandigheid

Heb jij zzp'ers rondlopen op je terras, in je keuken, magazijn of winkel? En betaal jij ze minder dan 38 euro per uur? Dan gaat er bij de Belastingdienst een alarmbelletje rinkelen.

De Belastingdienst controleert en handhaaft al sinds 1 januari 2025 actief op schijnzelfstandigheid. Werken jouw zzp'ers op dezelfde manier als je vaste medewerkers, dan ziet de fiscus dat als schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst vermoedt dan dat je, bewust of onbewust, een arbeidsovereenkomst omzeilt, waardoor de fiscus premies en loonheffing misloopt.

Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst daar ook weer vergrijpboetes voor uitdelen. Verzuimboetes blijven in 2026 nog achterwege, maar naheffingen zijn al mogelijk sinds 1 januari 2025.

Waar de fiscus precies op let, en waar jij dus nu al op kunt letten, staat in de Wet VBAR. Die is inmiddels geen wetsvoorstel meer, maar een aangenomen wet die op 31 december 2026 ingaat. Die punten lichten we hieronder voor je uit.

Complete woordenlijst nodig van A tot Zzp? Check onze Schijnzelfstandigheid-101-woordenlijst hier. 

Rechtsvermoeden: wat is zzp, wat is schijn?

Naast de WZOP-checklist heeft de Belastingdienst sinds kort nog een extra troef: het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Huur je jouw pakketbezorger, barman of serveerster in voor 38 euro per uur of minder, dan gaat de wet ervan uit dat diegene een werknemer is, geen zzp'er. Logisch ook: een echte zzp'er betaalt zelf belasting, vult zijn eigen pensioenpot en regelt zelf iets voor arbeidsongeschiktheid. Dat kost geld, en met een tarief onder de 38 euro komt hij daar niet uit. Betaal je minder, dan is diegene dus zeer waarschijnlijk een schijnzelfstandige.

Wil je weten of de zzp'ers in jouw team echt of schijn zijn? Met de Zzp Risicocheck weet je binnen een paar minuten hoe je ervoor staat en of je actie moet ondernemen vóór de wet op 31 december 2026 ingaat.

W: wie bepaalt wat de zzp'er doet?

Met de ‘W’ van WZOP wordt gekeken of er sprake is van 'werkinhoudelijke en organisatorische sturing'. Oké, en nu in gewone mensentaal:

Geef jij je flexwerkers concrete opdrachten en vertel je ze hoe ze hun werk moeten doen, of laat je ze daarin vrij? En zo vallen er nog een paar indicatoren onder de ‘W’ die aangeven hoe jij je zzp’ers inzet. Hoe meer jij ze stuurt, hoe groter de kans dat ze niet als zelfstandige worden gezien. En dan is er sprake van een arbeidsovereenkomst.  

Z: wie draagt de risico's?

De ‘Z’ van WZOP focust op het financiële risico dat jouw zzp’ers lopen. Een echte zelfstandige is gewoon een ondernemer met alle financiële risico’s van dien. Indien jij die risico’s als opdrachtgever grotendeels wegneemt, is er wederom sprake van een indicator die wijst op een arbeidsovereenkomst. Als een flexwerker verantwoordelijk is voor zijn eigen gereedschap of materialen, is dat weer plusje in de richting van zelfstandigheid. 

OP: onderneemt jouw zzp'er ook een beetje?

Tot slot is er nog ‘OP’. Kort gezegd: in welke mate promoot de flexwerker zichzelf als zzp’er op zoek naar nieuwe opdrachten? Als het goed is ligt een zzp’er nooit in een gespreid bedje, maar wil het altijd een variatie hebben in opdrachtgevers. Want ja, als die ene opdrachtgever wegvalt, is er nog altijd brood op de plank dankzij die andere opdrachtgevers. 

Uurtarief en schijnzelfstandigheid

Op het moment dat met de WZOP-checklist duidelijk is hoe jouw arbeidsrelatie met je zzp’er in elkaar steekt, heeft de Belastingdienst nog een ijzer in het vuur om schijnzelfstandigheid aan te tonen: een 'rechtsvermoeden' met een concreet uurtarief. Huur jij jouw pakketbezorger, barman of serveerster in voor minder dan 38 euro per uur, dan is de kans groot dat hij of zij een werknemer is en geen zzp’er. Zzp’ers moeten namelijk zelf hun belasting betalen, hun pensioenpot vullen en iets regelen als ze arbeidsongeschikt raken. Dat kost een hoop geld, dus met een bedrag van minder dan 38 euro komen ze niet uit. Betaal je ze minder, dan zijn ze zeer waarschijnlijk schijnzelfstandigen, is het vermoeden. 

Wil jij weten of de zzp'ers in jouw team echt of schijn zijn? Met de Zzp Risicocheck leer je binnen enkele minuten hoe je ervoor staat en of je actie moet ondernemen voor 1 januari 2025. 

Doe de Zzp Risicocheck

Zzp-naheffingen 

Betaal je jouw flexwerkers minder dan ongeveer € 38 per uur? Dan geldt straks een rechtsvermoeden van werknemerschap. Je zzp'er kan zich daarop beroepen, en dan moet jij bij de rechter bewijzen dat het echt een zelfstandige opdracht was. Inhuren als zzp'er blijft toegestaan, maar het risico verschuift naar jou. 

Daar bovenop staat het fiscale risico: oordeelt de Belastingdienst dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, dan volgt een naheffing. Lees hier hoe hoog die zzp-naheffing kan zijn.