Dit kan schijnzelfstandigheid jou in 2026 gaan kosten

Zijn jouw zzp'ers niet echt zelfstandig en werken ze eigenlijk net als je vaste medewerkers? Dan loop je serieuze financiële risico's. Een verzuimboete deelt de Belastingdienst in 2026 nog niet uit, maar een vergrijpboete kan sinds 1 januari 2026 wél, bij opzet of grove schuld. En dan is er nog de naheffing zelf, los van de boete. Die naheffing kan flink oplopen: reken maar eens mee. 

Schijnzelfstandigheid: rekening #1

Stel, je zet structureel een zzp-orderpicker in je magazijn in. Dat kost je 10.000 euro. Oordeelt de Belastingdienst dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, dan wordt dat bedrag gezien als netto loon. Over dat volledige bedrag moet je dus alsnog loonheffing betalen (52%*). Daar komen sociale premies bovenop (ca. 27%*). 

Die loonheffing van 5.200 euro zou je op de zzp'er moeten verhalen. Zie je daarvan af? Dan ziet de Belastingdienst dat bedrag wéér als netto loon, want de zzp'er heeft het op z'n rekening gekregen. En dan krijg jij daarover een loonheffing van 108,3%.* 

Kom je onderaan de streep op ruim 135% aan naheffing. En dan komt de boete er nog bovenop. 

^{Toelichting tabel:}  

• ^{Dit rekenvoorbeeld is op basis van het 'anoniementarief': de Belastingdienst hanteert dit tarief als je geen volledig personeelsdossier van je zzp'er hebt liggen. Maar nou komt 'ie: heb je als opdrachtgever wel een kopie paspoort, BSN en meer persoonlijke zaken van jouw zzp'er liggen, dan handel je weer in strijd met de AVG. Kip-ei-kip-ei. In dit voorbeeld pakken we dus het anoniementarief en gaan ervanuit dat jij geen volledig personeelsdossier van je zzp'er hebt liggen.}  
• ^{Sociale premies: zorgverzekeringskosten (werkgeversheffing: 6,57%), gedifferentieerde WAK-premie (3,58%), WW-premie (voor een uurloner is dat een hoge ww-premie: 7,64% (2024)), pensioenpremie (afhankelijk van de staffel. Voor een 20-25-jarige is dat voor de werkgever: 1,3%), premie kinderopvang (0,5%), premie WIA (7,54%).}  
• ^{Fiscaal uitgangspunt is: de opdrachtgever krijgt de naheffingsaanslag en de loonbelasting wordt niet verhaald op de zzp'er. Daar gaan wij in dit rekenvoorbeeld ook van uit.} 

Rekening #2: je eigen zzp'er

De naheffing hierboven komt van de Belastingdienst, maar je zzp'er kan zelf ook naar de rechter stappen met de claim dat er eigenlijk sprake was van een arbeidsovereenkomst. Dat gebeurt steeds vaker. En met succes: in 24 van de 47 rechtszaken kreeg de zzp'er gelijk.*

Krijgt je zzp'er gelijk, dan heeft die met terugwerkende kracht recht op:

• het cao-loon dat je vaste medewerkers in dezelfde functie krijgen
• vakantiegeld en de opbouw van vakantiedagen
• doorbetaling bij ziekte
• reiskosten en andere vergoedingen uit de cao
• pensioenpremie
• en bij einde van de samenwerking mogelijk een transitievergoeding

Volgens de rondgang van Nieuwsuur lopen die bedragen op tot tienduizenden euro's per persoon.

^{* Bron: NOS Nieuwsuur, 12 mei 2025.}

Waarom die strijd tegen schijnzelfstandigheid?

Er was eens... een maaltijdbezorger genaamd Deliveroo. Deliveroo stapte een aantal jaar geleden over van bezorgers met een arbeidsovereenkomst naar zzp’ers. In de praktijk waren dat dezelfde werknemers, maar dan ingezet als flexwerkers. Slim, dacht Deliveroo, want zo zijn we minder geld kwijt aan sociale premies en pensioenpremies. De rechter oordeelde anders: er is sprake van schijnzelfstandigheid. En dat mag niet, want daarmee loopt de Belastingdienst veel geld mis. De Deliveroo-zaak is inmiddels dé toets geworden voor rechters om te bepalen of ze met schijnzelfstandigen of echte zelfstandigen te maken hebben. 

Sindskort is er een tweede (hard) criterium bijgekomen: het uurtarief. Met de Wet VBAR geldt sinds juni 2026 een wettelijk rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Betaal je je zzp'er €38 per uur of minder, dan neemt de wet aan dat diegene bij jou in loondienst is, tenzij jij het tegendeel bewijst. Vanaf 31 december 2026 telt dat criterium net zo hard mee als de Deliveroo-toets, en dat maakt het risico op de naheffing hierboven meteen een stuk concreter.

Wil je meer weten over schijnzelfstandigheid, waar de Belastingdienst op gaat letten bij de beoordeling van jouw zzp'ers en welke alternatieven er in de markt zijn voor zzp'ers? 

Download zzp-whitepaper

Over naheffingen en boetes voor schijnzelfstandigheid in 2025

Tijd voor actie: de Belastingdienst handhaaft alweer actief. En dat handhaven betekent dat je risico loopt op een blauwe envelop. Laten we dat risico even heel concreet maken.

Want je gaat natuurlijk niet zomaar een naheffing of boete krijgen. Wat je moet weten over die naheffingen: 

1. Ziet de Belastingdienst jouw zzp'ers als schijnzelfstandigen, dan begint het met een bedrijfsbezoek en een waarschuwing. 
2. Doe je niet voldoende om schijnzelfstandigheid te voorkomen, dan kan de Belastingdienst gaan naheffen, en dat gebeurt al sinds 1 januari 2025. 
3. De Belastingdienst mag tot vijf jaar terug naheffen, maar gaat daarbij niet verder terug dan 1 januari 2025. 
4. Concreet: je kan tot en met 2029 nog een naheffing krijgen over 2025, maar in principe niet over 2024 of eerder. 
5. Vanaf 2030 mag de Belastingdienst weer de volle vijf jaar naheffen. 2025 was een 'overgangsjaar' waarin helemaal geen boetes werden uitgedeeld, geen verzuimboete en geen vergrijpboete. Alleen de naheffing zelf liep al gewoon door. 
6. Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst daar een vergrijpboete bovenop leggen: 25% van de naheffing bij grove schuld, 50% bij opzet. 
7. Een verzuimboete blijft ook in 2026 nog achterwege, dankzij een gedeeltelijk verlengde zachte landing. Die zachte landing loopt in principe tot 1 januari 2027.

Voorkom een naheffing 

Leuker kunnen we 't helaas niet maken: als jouw zzp'ers schijnzelfstandigen blijken te zijn, kan dat flink in de papieren lopen. Ook komend jaar. 

Overweeg je stappen te zetten zodat je 100% bent dat je voldoet aan de eisen van de Belastingdienst? Lees je dan alvast goed in op de flexalternatieven, de voordelen, nadelen én kosten. Want je wilt ook komend jaar wel gewoon lekker flex(ibel) blijven werken, natuurlijk!

Het alternatief voor zzp

Werk je momenteel met zzp'ers, bijvoorbeeld via zzp-platformen als Temper of YoungOnes, dan zoek je mogelijk een flexalternatief dat aan alle wetten en regels voldoet. NOWJOBS is dat compliant alternatief. Het flexibele personeel in onze app is namelijk bij ons in dienst. Je loopt dus nul risico met de inhuur van onze uitzendkrachten.