Leuker kunnen we 't niet maken. Wél makkelijker. Hier vind je alle schijnzelfstandigheid-taal helder en begrijpelijk uitgelegd. Houd jij tijd over voor echt belangrijke dingen. 

Kort door de bocht betekent schijnzelfstandigheid dat een werkende zich voordoet als een zelfstandige werknemer, maar in de praktijk werkt als een werknemer met een dienstverband. Denk bijvoorbeeld aan een freelance kassamedewerker die geen inspraak heeft in de hoogte van het uurtarief, door jou wordt aangestuurd zonder inspraak over de invulling van de werkzaamheden en afhankelijk is van een plek op jouw werkplanning. In elk opzicht werkt deze zzp’er dus niet ‘zelfstandig’ binnen jouw zaak. 

Huur jij dit soort freelancers in en laat je ze werken volgens een constructie die lijkt op een dienstverband, dan is enige vorm van zelfstandigheid ver te zoeken. De Belastingdienst oordeelt in dat geval: ‘schijnzelfstandigheid’. Schijnzelfstandigheid is voor de fiscus een issue, want de Belastingdienst loopt door freelancers in verkapte loondienst veel geld (lees: sociale premies en loonbelasting) mis.

Betaal je een zzp'er €38 per uur of minder? Dan geldt het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Daarbij wordt er automatisch uitgegaan dat die persoon bij jou in loondienst is. Wil je dat weerleggen? Dan moet jij dat bewijzen, niet je zzp'er.

Deze regel staat sinds 18 juni 2026 in de wet, artikel 7:610aa BW. Vanaf 31 december 2026 gaat hij ook echt gelden.

Vroeger heette deze wet 'Wet VBAR'. Er zou toen ook een aparte checklist komen om arbeidsrelaties te beoordelen. Die checklist is geschrapt. Alleen het rechtsvermoeden bleef over.

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bepaalt sinds 2016 of jij een zzp'er inhuurt, of eigenlijk gewoon een werknemer. Bepaalt je zzp'er zelf zijn uurtarief, werkwijze en werktijden? Dan is hij een echte zelfstandige. Bepaal jij dat allemaal, dan is er waarschijnlijk sprake van loondienst. 

Het handhavingsmoratorium was de periode waarin de Belastingdienst schijnzelfstandigheid wel signaleerde, maar geen boetes of naheffingen oplegde. Dat moratorium is per 1 januari 2025 opgeheven. Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst weer vergrijpboetes opleggen aan bedrijven én werkenden bij opzet of grove schuld. Verzuimboetes blijven in 2026 nog achterwege door een gedeeltelijk verlengde 'zachte landing', maar naheffingen zijn al sinds 1 januari 2025 volledig mogelijk.

In 2018 stapte maaltijdbezorger Deliveroo over van bezorgers met een arbeidsovereenkomst naar zzp’ers. Dat leek een goed idee. Maar in dat jaar spande vakbond FNV een procedure aan tegen Deliveroo. De claim: de bezorgers werken op basis van een arbeidsovereenkomst. De Kantonrechter Amsterdam stelde vakbond FNV in het gelijk. Want: ze werkten helemaal niet zo heel zelfstandig. Voor de fiscus (en de rechtbanken) werd het Deliveroo-arrest zo een belangrijk leidraad in het vaststellen van schijnzelfstandigheid. Dus voor jou als ondernemer is het ook een goed uitgangspunt om te beoordelen of de zzp'ers in jouw winkel, magazijn of horecazaak wel zo zelfstandig zijn: 

• Wie bepaalt welk werk ze doen en op welke tijden? Jij of de zzp'er? 
• Is de zzp'er helemaal opgenomen in de organisatie? 
• Moet de zzp'er dit werk doen of kan een vervanger de werkzaamheden ook gemakkelijk oppakken?
• Kon de zzp'er onderhandelen over het contract? 
• Wie bepaalde het uurloon? Jij of de zzp'er? 
• Loopt de zzp'er commercieel risico? Of draag jij dat risico? 

Wil je zelf uitvinden of je een risico loopt met jouw zzp'ers? Doe onze Zzp Risicocheck en ontdek vandaag nog of je in actie moet komen. 

Wil je geen enkel risico lopen met jouw flexibele personeel, dan heb je vanaf 1 januari 2025 twee opties. Een: zelf oproepkrachten inhuren. Twee: uitzendkrachten inzetten. Zo zit dat:  

1. Oproepkrachten zijn bij jou in dienst. Dit kan bijvoorbeeld met een nulurencontract. Uit de NOWJOBS Bijbanen Barometer blijkt dat de meeste jongeren met dit contract onder de arm aan de slag gaan. Hierbij heb je de medewerzker in dienst zonder een vast aantal uren, waarbij ze alleen betaald krijgen voor de uren die ze daadwerkelijk gewerkt hebben. Ook mogelijk: een min-max contract (je garandeert je oproepkracht een minimaal en maximaal aantal uren) of een voorovereenkomst (de overeenkomst ontstaat pas als je jouw oproepkracht oproept).  
2. Met een online uitzendplatform krijg je toegang tot een grote pool aan flexibele bijverdieners: die zijn in dienst bij het online flexplatform. Zo ben je zelf in controle bij het vinden van de beste match en niet afhankelijk van tussenpersonen. 
3. Een traditioneel uitzendbureau verzorgt de werving, selectie en administratie van tijdelijk personeel, waarbij de werknemers in dienst zijn bij het uitzendbureau. 
4. Met het inhuren zzp’ers via een zzp-platform -ook via een zzp-platform als Temper of YoungOnes- moet je er rekening mee houden dat de Belastingdienst per 1 januari gaat controleren of jouw zelfstandigen ook wel echt als zelfstandigen werken. 

Meer weten over de verschillende flexopties die je vanaf 1 januari 2025 hebt? Lees hier wat de voordelen, nadelen én kosten zijn van het traditionele uitzendbureau, uitzendplatform en oproepkrachten.

Elke werknemer in loondienst heeft een zogenaamde ‘inspanningsverplichting’. Hij moet zich inzetten voor een bepaald resultaat, zonder dat het resultaat gegarandeerd kan worden. Klinkt nog steeds cryptisch, maar denk aan een koerier die zich wél moet inspannen om pizza’s te bezorgen, maar er is géén eis dat het er bijvoorbeeld vijftig op een avond zijn. Spreek je wel concrete doelen af, dat heet dat een ‘resultaatverplichting’. Met een zzp’er kan je zo’n ‘resultaatverplichting’ aangaan. Bijvoorbeeld: “het is een drukke zaterdagavond, we hebben je nodig voor tien koeriersritten.” Of er is sprake is van een inspannings- of resultaatverplichting zegt veel over de rol van de medewerker en daarmee over schijnzelfstandigheid.

In tegenstelling tot een werknemer in vaste dienst kan een zzp’er een resultaatverplichting hebben. Dat betekent dat jij als ondernemer een duidelijk resultaat van jouw zzp'er verwacht. Maar let op. Die resultaatverplichting mag nooit leiden tot een afgenomen vrijheid in de uitvoering van zijn werk. Als jij je flexwerkers teveel stuurt in hoe ze hun werk aanpakken, functioneert de zelfstandige als werknemer en ligt schijnzelfstandigheid op de loer. Precies weten of jij in de gevarenzone zit? Doe de Zzp Risicocheck en weet of je actie moet ondernemen. 

Zelfstandig ondernemen wordt snel gelinkt aan een term als ‘vrijheid’. Toch is zelfstandig ondernemen niet altijd een vrijwillige keuze. Soms dringt de arbeidsmarkt of de werkgever het op. Kijk maar naar het Deliveroo-arrest. In dat geval spreken we over ‘gedwongen zelfstandigen’. Juist voor die groep flexwerkers kan schijnzelfstandigheid aanlokkelijk zijn. De zekerheid van een dienstverband – in dit geval verkapt – past namelijk bij de wensen. Maar volgens onderzoek in opdracht van de NBBU, de brancheorganisatie van professionele intermediairs, komt gedwongen zzp-schap nauwelijks voor.

Een zzp´er is - de naam zegt het al - zelfstandig. Op het moment dat jij hem als werkgever instructies geeft en aanstuurt, is er sprake van een gezagsverhouding. Hoe sterker die gezagsverhouding, hoe kleiner de mate van zelfstandigheid. Als die gezagsverhouding met je flexwerker lijkt op die van de gezagsverhouding die je hebt met je vaste werknemers, ligt schijnzelfstandigheid op de loer.

Waarschijnlijk deed jij het ook altijd: een modelovereenkomst sluiten met de zzp’ers die je inhuurt. In zo’n modelovereenkomst, goedgekeurd door de Belastingdienst, maak je afspraken over de arbeidsrelatie met je flexkrachten. Slim! Maar tijden veranderen. Recent is de Belastingdienst van de modelovereenkomt afgestapt. Voortaan beoordeelt de fiscus de arbeidsrelatie op basis van de gezagsverhouding tussen jou en je opdrachtnemer. Heb je nog een goedgekeurde modelovereenkomst liggen? Die mag je gewoon blijven gebruiken tot de einddatum die op de overeenkomst staat.

Temper is een platform waar bedrijven flexkrachten inhuren die als zzp'er werken, zogenoemde freeflexers. Op 16 juni 2026 oordeelde het Gerechtshof Amsterdam dat die freeflexers helemaal geen zzp'ers zijn, maar uitzendkrachten. De overeenkomsten via Temper zijn volgens het hof uitzendovereenkomsten en Temper is daarmee uitzendwerkgever. Het hof keek daarbij niet naar wat er op papier staat, maar naar hoe het werk er in de praktijk uitziet. 

Die uitspraak kan gevolgen hebben voor bedrijven die zzp'ers inhuren via Temper of een vergelijkbaar platform als YoungOnes. Denk aan:

• Nabetalingen. Loon, vakantiegeld en pensioenpremies kunnen met terugwerkende kracht verschuldigd zijn.
• Cao-aanspraken. Een uitzendkracht heeft recht op hetzelfde loon als je eigen medewerkers in dezelfde functie: de inlenersbeloning.
• Naheffingen van de Belastingdienst. Bij schijnzelfstandigheid kunnen loonheffingen alsnog bij jou als inlener terechtkomen.
• Gaten in je planning. Moet het platform zijn model aanpassen, dan raakt dat de beschikbaarheid van jouw flexkrachten.

Benieuwd waar jij staat met je zzp'ers? Doe de Zzp Risicocheck of lees wat de Temper-uitspraak betekent en wat een goed zzp-alternatief is.

Een zzp-alternatief is een manier om flexibel personeel in te zetten zonder zzp-constructie, en dus zonder risico op schijnzelfstandigheid. De kern: de flexkracht is in loondienst, bij jou of bij een ander. Je hebt drie smaken:

• Oproepkrachten in eigen dienst. Bijvoorbeeld met een nulurencontract of min-max contract. Jij bent werkgever, jij doet de administratie.
• Een online uitzendplatform, zoals Nowjobs. De flexkrachten zijn in dienst bij het platform. Jij houdt de snelheid van een app (job online, reacties binnen, jij kiest), het platform regelt het werkgeverschap: loonadministratie, verzekeringen en doorbetaling bij ziekte.
• Een traditioneel uitzendbureau. De uitzendkracht is in dienst bij het bureau, dat ook werving en selectie verzorgt.

Welke optie bij jou past, hangt af van hoe vaak en hoe voorspelbaar je flexkrachten nodig hebt. Vergelijk de opties, verschillen en kosten van flexibel personeel of bereken direct de loonkosten van een flexkracht.